Egzersiz kalori hesaplama
Aynı yürüyüş 55 kiloluk biriyle 95 kiloluk birinde aynı kaloriyi yakmaz. Kendi ağırlığını taşımak işin kendisi. Aşağıdaki hesap kilonu ve süreni alıp aktivitenin şiddetiyle (MET) çarpıyor, ardından sonucun ne kadarının gerçekten egzersizden, ne kadarının zaten oturarak da yakacağın istirahat payından geldiğini ayrı ayrı gösteriyor.
Bu hareketle yaktığın
4,0 kcal/dk
İstirahat harcaman düşülmüş hâliyle
- Sayaçların gösterdiği brüt değer158 kcal
- Hiçbir şey yapmasan da yakacağın37 kcal
- 500 kcal için gereken süre124 dakika
FitDex antrenman süresini sayaçla tutuyor ve yaktığın kaloriyi günlük dengene işliyor — buradaki sayıyı elle bir yere yazman gerekmiyor.
Aynı sürede diğer aktiviteler
Aşağıdaki sıralama, girdiğin kilo ve süre için geçerli. Sayılar istirahat harcaması düşülmüş net değerler; sayaçların gösterdiği brüt değer her satırda daha yüksek çıkıyor.
| Aktivite | MET | Net | Brüt |
|---|---|---|---|
| İp atlama — orta tempo | 11,8 | 397 kcal | 434 kcal |
| Koşu — 11,3 km/s (5:19 dk/km) | 11,0 | 368 kcal | 404 kcal |
| Koşu — 9,7 km/s (6:12 dk/km) | 9,8 | 323 kcal | 360 kcal |
| Yüzme — serbest, tempolu | 9,8 | 323 kcal | 360 kcal |
| Merdiven tırmanma makinesi | 9,0 | 294 kcal | 331 kcal |
| Koşu — 8 km/s (7:30 dk/km) | 8,3 | 268 kcal | 305 kcal |
| Bisiklet — 19-22 km/s | 8,0 | 257 kcal | 294 kcal |
| HIIT — vücut ağırlığı devresi | 8,0 | 257 kcal | 294 kcal |
| Basketbol — maç | 8,0 | 257 kcal | 294 kcal |
| Tenis — tekler | 8,0 | 257 kcal | 294 kcal |
| Dans — yüksek tempo aerobik | 7,3 | 232 kcal | 268 kcal |
| Sabit bisiklet — orta şiddet | 7,0 | 221 kcal | 257 kcal |
| Futbol — amatör maç | 7,0 | 221 kcal | 257 kcal |
| Bisiklet — 16-19 km/s | 6,8 | 213 kcal | 250 kcal |
| Ağırlık antrenmanı — ağır | 6,0 | 184 kcal | 221 kcal |
| Yüzme — serbest, rahat | 5,8 | 176 kcal | 213 kcal |
| Yürüyüş — yokuş yukarı | 5,3 | 158 kcal | 195 kcal |
| Yürüyüş — hızlı (6,4 km/s) | 5,0 | 147 kcal | 184 kcal |
| Eliptik | 5,0 | 147 kcal | 184 kcal |
| Kürek makinesi — orta şiddet | 4,8 | 140 kcal | 176 kcal |
| Yürüyüş — tempolu (5,6 km/s) | 4,3 | 121 kcal | 158 kcal |
| Bahçe işleri | 3,8 | 103 kcal | 140 kcal |
| Ağırlık antrenmanı — orta şiddet | 3,5 | 92 kcal | 129 kcal |
| Ev temizliği | 3,3 | 85 kcal | 121 kcal |
| Yürüyüş — rahat tempo (4 km/s) | 3,0 | 74 kcal | 110 kcal |
| Pilates | 3,0 | 74 kcal | 110 kcal |
| Yoga — hatha | 2,5 | 55 kcal | 92 kcal |
Nasıl hesaplanıyor?
Denklem tek satır: yakılan kalori = MET × 3,5 × kilo (kg) / 200 × dakika. MET, aktivitenin oturur hâldeki harcamanın kaç katı olduğunu söyleyen bir katsayı: tempolu yürüyüş 4,3, koşu 9,8, ip atlama 11,8.
Sabitlerin nereden geldiği açık: 1 MET yaklaşık 3,5 mililitre oksijen/kilo/dakika tüketimine denk geliyor, tüketilen her litre oksijen de kabaca 5 kaloriye, dolayısıyla 3,5 × kilo / 1000 × 5 çarpımı sadeleşince geriye denklemin gövdesindeki 3,5 × kilo / 200 kalıyor.
Buradaki MET değerleri 2011 Compendium of Physical Activities listesinden geliyor. Laboratuvarda ölçülmüş popülasyon ortalamaları. Uydurulmuş ya da göze hoş görünsün diye yuvarlanmış değiller, ama ortalama olmanın kendi sınırı var: aynı tempoda yürüyen iki kişinin adım verimliliği bile farklı olduğu için senin gerçek harcaman tablodaki sayıdan ±%25 ayrışabilir.
Sayfanın öne çıkardığı sayı NET: (MET − 1) ile hesaplanıyor. MET tanımı gereği istirahati de içerdiği için ham sonucun bir bölümü, hiç kalkmasan da yakacağın kalori. 70 kiloluk biri için yarım saatlik tempolu yürüyüşün brütü 158 kcal, istirahat payı 37 kcal, egzersizin getirdiği fazla 121 kcal.
Ters hesap aynı denklemin çözülmüş hâli: belirli bir kaloriyi yakmak için gereken dakika = kalori / net dakika başına yakım. Bir tatlıyı "yakmak" istiyorsan ödemen gereken şey fazladır, brüt değil.
Kol saatleri ve koşu bantları genellikle brüt değer gösteriyor ve nabız verisiyle düzeltiyor. Buradaki sayının onlarınkinden düşük çıkması bir hata değil, farklı bir soruya verilen cevap; iki sayının tutmaması "hangisi bozuk" sorusunu doğuracağı için brüt değer de kartın içinde duruyor.
Sonucu nasıl okumalısın?
Tablodaki sıralama, süre ve kilo değişse de değişmiyor: net yakım kiloyla doğrusal olduğu için bütün satırlar aynı katsayıyla ölçekleniyor. Sıralamayı belirleyen tek şey şiddet. Sıra herkeste aynı kaldığı için "hangi spor daha çok yakar" sorusunun cevabı kişiden kişiye değişmiyor; değişen tek şey sayının büyüklüğü.
Yakılan kalori ile kaybedilen kilo arasında doğrudan bir denklem kurma. Egzersiz iştahı da etkilediği ve bu etkinin büyüklüğü kişiden kişiye ciddi biçimde değiştiği için bazı insanlarda yakılanın yarısı sonraki öğünde geri geliyor, bazılarında hiç gelmiyor. Hesap harcamayı söyler. Sonucu söylemez.
Süreyi uzatmak şiddeti artırmaktan çoğu zaman daha kolay. Aynı zamanda daha sürdürülebilir: 30 dakikalık koşu ile 60 dakikalık tempolu yürüyüş benzer bir net yakım verirken ikincisi eklemlere belirgin biçimde daha az yükleniyor ve haftada üç kez tekrarlanması ilkine göre çok daha kolay oluyor.
Ağırlık antrenmanının MET'i düşük görünüyor (orta şiddette 3,5) ama tablo bu aktivitenin bütün etkisini ölçmüyor. Setler arası dinlenmeler ortalamayı aşağı çektiği için tablodaki sayı olduğundan sönük görünüyor, oysa kazanılan kas kütlesinin bazal metabolizmayı kalıcı olarak yükseltmesi de aynı antrenmanın hesabına yazılıyor. O etki tabloda hiç görünmüyor.
Hedef kalori kutusunu bir ceza aracı gibi kullanma. "500 kaloriyi yakmak için 124 dakika tempolu yürümem gerekiyor" bilgisi ölçek duygusu kazandırdığı için yararlı, ama aynı sayıyı her tatlıdan sonra ödenmesi gereken bir borca çevirmek uzun vadede hem tabakla hem antrenmanla kurulan ilişkiyi bozuyor ve çoğu insanda ikisinden birinin tümden bırakılmasıyla bitiyor.
Sık sorulan sorular
Saatim neden daha yüksek bir sayı gösteriyor?
İki sebep var. Birincisi saatler brüt değer gösteriyor — istirahat harcamanı da sayıyorlar — buradaki büyük sayı ise net. İkincisi saatler nabza bakıp kendi düzeltmelerini uyguluyor, MET tablosu ise ortalamayı kullanıyor. Sonuç kartındaki brüt satırı saatinkine daha yakın çıkacaktır.
Net değer neden bu kadar önemli?
Çünkü kilo dengesini belirleyen şey fazla harcama. İstirahat harcaman zaten günlük kalori ihtiyacının içinde sayılıyor; egzersizin brüt değerini oraya bir kez daha eklersen aynı kaloriyi iki kez saymış oluyorsun. Düşük şiddetli aktivitelerde fark belirleyici: 2,5 MET'lik yoganın brütünün %40'ı istirahat.
Yürüyerek de kilo verilir mi, koşmak şart mı?
Toplam harcama açısından belirleyici olan şiddet değil, şiddet × süre çarpımı. Tablodaki sayıları iki katına çıkardığın sürede karşılaştır: 60 dakika tempolu yürüyüş, 30 dakika koşuya yakın bir net yakım veriyor. Koşunun avantajı zaman verimliliği. Yürüyüşünkiyse eklem yükünün düşük kalması, dolayısıyla aynı programın haftada dört-beş kez tekrarlanabilmesi.
Bu sayıyı günlük kalori hedefime ekleyebilir miyim?
Net değeri ekleyebilirsin, brütü ekleme. Ama bir uyarı: günlük kalori hesabındaki hareket katsayısı düzenli sporunu zaten içeriyorsa aynı egzersizi ikinci kez saymış olursun. Katsayıyı "hareketsiz" seçip antrenmanları tek tek eklemek ya da katsayıyı gerçekçi seçip hiç eklememek — ikisinden birini seç, ikisini birden yapma.
İlgili araçlar
- Kalori ihtiyacı hesaplamaBoy, kilo, yaş ve hareket düzeyini gir; günlük kalori ihtiyacını, bazal metabolizmanı ve makro dağılımını saniyesinde gör. FitDex uygulamasıyla aynı formül.
- Kilo verme takvimiHedef kilona kaç haftada ulaşacağını gör — hem kalorini hiç değiştirmediğin hem de her hafta yeniden ayarladığın senaryoyla. İki tarih aynı değil ve fark neden oluşuyor, yazıyoruz.
- Bazal metabolizma hesaplamaVücudunun hiçbir şey yapmadan harcadığı enerjiyi Mifflin-St Jeor denklemiyle hesapla. Yanında toplam günlük harcaman ve su ihtiyacın da çıkıyor. Denklem açıkça yazılı; hangi kısmını değiştirebileceğini de anlatıyoruz.
- Makro hesaplamaGünlük kalori hedefini protein, karbonhidrat ve yağ gramına çevir. Kullandığımız oranı ve neden o oranı seçtiğimizi yazıyoruz — hazır şablon sunup açıklamadan geçmiyoruz.
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi yerine geçmez. Kalıcı bir beslenme değişikliğine başlamadan önce bir sağlık uzmanına danış.